Wolumen i obrót

Więcej na ten temat w dziale: Wskaźniki analizy technicznej

Wolumen

Kolejną ważną kategorią jest wolumen. Wolumen jest miarą zaangażowania uczestników w danym okresie. O ile zmiany cen odzwierciedlają charakter nastrojów dominujących na rynku, to wolumen pokazuje ich natężenie. Dlatego też analiza wolumenu w połączeniu z ruchem cen jest niezbędna dla pełniejszego zrozumienia procesów zachodzących w strukturze popytu i podaży. Zachowanie wolumenu może bowiem być sygnałem potwierdzającym kierunek trendu, bądź też stanowić ostrzeżenie przed możliwością jego zmiany. Ogólnie biorąc sprowadza się to do zasady, że zachowanie wolumenu powinno być zgodne z kierunkiem aktualnej tendencji cenowej. W trendzie wzrostowym wolumen powinien zwiększać się przy zwyżce cen i maleć podczas spadkowych korekt. W trendzie zniżkowym wolumen powinien rosnąć wraz ze spadkami oraz maleć w miarę wzrostów. W takich przypadkach wolumen potwierdza zwiększone zaangażowanie dominującej na rynku strony (popytu lub podaży), a tym samym kierunek trendu. W przeciwnym razie zmiany wolumenu mogą być jednym z sygnałów ostrzegawczych przed wyczerpywaniem się potencjału dotychczasowego ruchu i możliwym zwrotem rynkowym.

Powyższych reguł nie należy jednak przyjmować bezkrytycznie. Jako przykład można tu wskazać przypadek, gdy w ramach danej tendencji następuje silny ruch cen w dotychczasowym kierunku, któremu towarzyszy gwałtowny wzrost wolumenu. Takie przyspieszenie trendu, często w postaci parabolicznej nosi znamiona charakterystycznego dla punktów odwrócenia ruchu wyczerpania, którego potwierdzeniem jest dynamiczny zwrot cen i równie znaczny spadek wolumenu. Zachowanie wolumenu, mimo że teoretycznie wskazujące na możliwość kontynuacji tendencji może więc w tym wypadku stanowić sygnał jej zmiany. Kolejnym problemem pozostaje kwestia interpretacji skali wolumenu. Nie ma bowiem uniwersalnego kryterium określającego punkt odniesienia dla wolumenu, a pojęcia "mały" i "duży" są terminami względnymi. Wielkość wolumenu dla jednego instrumentu czy indeksu, przyjmowana jako niska może być uznana za poziom wysoki na rynku innego waloru. Rozwiązaniem tego problemu może być określenie tendencji wolumenu poprzez oszacowanie jego średniej wielkości dla danego instrumentu w pewnym okresie i porównania z nią bieżącego poziomu.

Obrót

Jako jedną z miar służących ocenie aktywności uczestników na rynku wykorzystuje się również wartościowy obrót danym instrumentem. Wielkości tej nie można jednak stosować jako tożsamej z wolumenem, gdyż brak rozróżnienia może prowadzić do błędnych rezultatów. Wartość obrotu będąca iloczynem ceny i ilości danego instrumentu może bowiem nie ulegać zmianom, mimo iż zmienią się cena i liczba walorów będących przedmiotem transakcji. Fakt ten może powodować niezbyt precyzyjne określenie rzeczywistego zaangażowania inwestorów. Ponadto należy mieć na względzie, że różnego rodzaju statystyki (w tym niektóre z programów do analizy technicznej) często prezentują obrót jako wartościową sumę transakcji kupna i sprzedaży, co powoduje, że przy szacowaniu realnego strumienia środków przepływających przez rynek konieczna jest korekta. Powyższa sytuacja nie oznacza wprawdzie, że wartościowe ujęcie aktywności poszczególnych grup inwestorów jest podejściem nieodpowiednim, ale wydaje się, że bardziej obiektywną i prostszą miarą jest jednak ilościowa postać wolumenu.