Rodzaje usług bankowych

Jedną z głównych cech usług bankowych jest ich niematerialny charakter. Usługi te są przeważnie dokonywane w drodze operacji finansowych, a więc mają charakter pieniężny a nie rzeczowy. Innymi cechami są: brak możliwości magazynowania oraz indywidualny charakter. Poza tym w przeciwieństwie do produktów w usługach bankowych dominują ludzie a nie technologie. Ponadto produkcja i konsumpcja występują jednocześnie.

Podział usług bankowych:

1. Najbardziej znany podział usług bankowych dzieli te usługi na operacje aktywne, pasywne i pośredniczące. Ten tradycyjny podział występuje z punktu widzenia zasad księgowania. Wadą jego jest to, że transakcje aktywne i pasywne mają odzwierciedlenie w bilansie, lecz wiele innych usług nie znajduje w nim odzwierciedlenia, np. operacja transferu środków pieniężnych.

   Operacje bierne (pasywne) – są to operacje pozyskiwania pieniędzy przez bank. Chodzi w nich o powiększenie stanu środków pieniężnych znajdujących się w posiadaniu banku.

   Operacje te polegają na:

   • gromadzeniu wkładów od klientów,
   • emitowaniu własnych papierów wartościowych,
   • przyjmowania lokat od innych banków
   • zaciągania kredytów refinansowych w banku centralnym.

   Operacje czynne – polegają na inwestowaniu zgromadzonych środków pieniężnych. W szczególności operacje te polegają na wykorzystywaniu zgromadzonych środków pieniężnych do udzielania kredytów i lokowaniu ich w korzystne przedsięwzięcia np. zakup papierów wartościowych, zakup nieruchomości.

   Zarówno operacje czynne jak i bierne banki przeprowadzają na własny rachunek i na własne ryzyko.

   Natomiast operacje pośredniczące wykonywane są na zlecenie, rachunek i ryzyko klientów. W operacjach pośredniczących bank odgrywa rolę pośrednika między różnymi podmiotami życia gospodarczego, zaś angażowanie przez niego pieniędzy ma znaczenie drugorzędne.

   Do operacji pośredniczących należą przede wszystkim:

   • prowadzenie rachunków bankowych,
   • rozliczanie pieniężne,
   • obsługa emisji papierów wartościowych i ich zarządzanie,
   • skup i sprzedaż dewiz,
   • wynajem skrytek i sejfów,
   • świadczenie usług konsultingowych.
2. Biorąc pod uwagę znaczenie produktów banków dla klientów, rolę jaką pełnią banki na rynku usług finansowych i pozycję rynkową banku, usługi bankowe dzieli się na:
   • Usługi finansowe – są to wszystkie operacje, które prowadzą do zwiększenia środków płatniczych klienta (operacje udzielania kredytu, poręczenia, gwarancje, operacje związane z emisją papierów wartościowych)
   • Usługi depozytowe – polegają na przyjmowaniu depozytów oraz gospodarowaniu nimi.
   • Usługi polegające na operacjach płatniczych i rozliczeniowych – są to usługi związane z transferem i transportem wartości pieniężnych.
   • Usługi wymiany walut.
   • Usługi zarządzania aktywami klientów i doradztwo finansowe (np. fundusze powiernicze)

W kontekście usług bankowych można mówić o produkcie bankowym. Produktem bankowym nazywamy jednolity i wyraźnie wyodrębniony pod względem formalnym i cenowym (odpowiedni %) składnik oferty bankowej, np. kredyt hipoteczny, kredyt na rachunku bieżącym.