Rodzaje banków (ogólnie)

W Unii Europejskiej przyjęte jest rozwiązanie ,że na rynku finansowym działają:

• instytucje kredytowe / banki depozytowe kredytowe /
• instytucje inwestycyjne / firmy inwestycyjne /
• instytucje ubezpieczeniowe

System bankowy obejmuje następujące grupy banków :

1. Banki centralne – bank centralny to bank państwowy który równocześnie spełnia 3 funkcje : banku emisyjnego, bank banków i banku gospodarki narodowej. W Polsce to Narodowy Bank Polski / NBP/
2. Banki operacyjne /komercyjne/ to banki : depozytowo – kredytowe i uniwersalne ,najbardziej rozpowszechnione
3. Banki specjalne – to banki których sfera działania ma specjalny charakter pod względem zakresu i formy działania lub rodzaju klientów - / specjalizacja terytorialna / ogólnokrajowe , regionalne / , branżowa /przemysłowe , rolne , budowlane/.Banki specjalne to także banki inwestycyjne , komunalne ,hipoteczne .

   Banki inwestycyjne zajmują się głównie usługami związanymi z operacjami papierami wartościowymi – investment banking.

4. Kasy oszczędnościowe – występuje ścisłe powiązanie działalności oszczędnościowej tych instytucji z potrzebami drobnych wytwórców, gospodarstw domowych i samorządów. Są samodzielnymi bankami uniwersalnymi , których organem założycielskim są samorządy lokalne.
5. Spółdzielczość kredytowa – to instytucje drobnego kredytu zorganizowane w oparciu o prawo spółdzielcze. Występuje tu powiązanie wkładów członków spółdzielni /kredytobiorców / z solidarną odpowiedzialnością za działalność spółdzielni .Obecnie są bankami uniwersalnymi.

Współczesną tendencją jest grupowanie się banków w holdingi bankowe i konglomeraty finansowe / Allianz , Zurich Insurance , Citigroup/. Np. Citigroup zatrudnia 200 000 pracowników i jest obecna w 100 krajach. Holding to korporacja która jest posiadaczem akcji jednego lub więcej banków. Konglomerat finansowy to rodzaj holdingu finansowego , instytucja gdzie pod „jednym dachem” są świadczone usługi bankowe, ubezpieczeniowe i maklerskie. Holdingi ograniczają konkurencję podwyższają opłaty dla klientów, nie uwzględniają lokalnych potrzeb , ale są bardzo efektywne, zmniejszają ryzyko bankructwa ,oferują szerszy wachlarz usług. Powstanie holdingów i konglomeratów finansowych zamazuje wyraźny podział między bankami uniwersalnymi a inwestycyjnymi .

W 1989 i 1990r. ponad 100 grup inicjatywnych przystąpiło do tworzenia banków. W 1989r. przedsiębiorstwa państwowe powołały BIG S.A. reaktywowano też Bank Gospodarstwa Krajowego.

Na dużą uwagę zasługuje powołanie Ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych z 29 sierpnia 1997r., na mocy której można powoływać specjalistyczne banki hipoteczne, których podstawową czynnością jest udzielanie kredytów hipotecznych refinansowanych przede wszystkim ze środków pozyskiwanych z emisji hipotecznych listów zastawnych. Obecnie działają dwa takie banki:

• HypoVereinsbank Bank Hipoteczny S.A. w W-wie (w Polsce reprezentowany jest przez uczestnika Grupy Kapitałowej HypoVereinsbank - Bank Przemysłowo – Handlowy S.A.
• Polsko – Amerykański Bank Hipoteczny S.A. w Warszawie

Z całą pewnością można stwierdzić, że pozycja i rola banków zmieniła się na przełomie wieków. Historia bankowości potwierdza, że są to kluczowe instytucje i ogniwo działania gospodarki.

System bankowy składa się z elementów (instytucji) o określonych właściwościach i określonych wzajemnych relacjach między tymi instytucjami.

Przyjmując za kryterium podziału banków zakres wykonywanych czynności w systemach bankowych krajów o gospodarce rynkowej można wyróżnić:

• banki centralne,
• banki komercyjne,
• banki specjalne,
• banki uniwersalne,
• kasy oszczędności,

  i spółdzielczość kredytową.