Banki specjalne

Są to banki, których sfera działalności w porównaniu z bankami handlowymi ma specjalny charakter, albo pod względem zakresu i formy działania albo rodzaju klientów.

Wyróżnia się następujące rodzaje specjalizacji banków:

1. Specjalizację funkcjonalną np.:
   • banki inwestycyjne,
   • banki hipotetyczne,
   • banki obsługujące giełdy papierów wartościowych.
2. Specjalizacja branżowa np.:
   • banki przemysłowe,
   • banki rolne,
   • banki ochrony środowiska,
   • banki handlowe,
   • banki obsługujące rzemiosło (rodzaj klientów).
3. Specjalizacja terytorialne np.:
   • banki ogólnokrajowe,
   • banki regionalne.

Banki inwestycyjne prowadzą działalność w trzech płaszczyznach:

1. działalność maklerska i dealerska na rynku akcji, papierów dłużnych i instrumentów pochodnych (emisje, obsługa emisji, dystrybucja papierów wartościowych, organizowanie konsorcjów emisyjnych);
2. zarządzania funduszami (zwłaszcza emerytalnymi, inwestycyjnymi, majątkami fundacji);
3. doradztwo finansowe na rzecz przedsiębiorstw (np. w zakresie pozyskiwanie kapitałów, prywatyzację, restrukturyzację, fuzje, przejęcia). Banki inwestycyjne nie zajmują się działalności depozytową i kredytową. W Polsce nie ma banku tego typu.

Banki oszczędnościowe (kasy oszczędnościowe)

Cechą kas oszczędnościowych jest ścisłe powiązanie ich działalności z potrzebami drobnych wytwórców, gospodarstw domowych i samorządów. Gromadzą one rozproszone oszczędności drobnych klientów i udzielają na ich podstawie kredytów (np. na budownictwo mieszkaniowe – kasy budowlano-oszczędnościowe, banki komunalne przy samorządach).

Banki hipoteczne.

Głównym zadaniem ich jest dostarczenie gospodarstwom domowym kapitału inwestycyjnego w formie długoterminowych pożyczek zabezpieczeniowych hipoteką (zabezpieczeniem jest nieruchomość). Cechą charakterystyczną działalności tych banków jest to, że gromadzą one środki finansowe w drodze emitowania przez siebie listów zastawnych zabezpieczonych bezpośrednio lub pośrednio hipotekami a jedynie dodatkowo kapitałem własnym.