Instrumenty finansowania w zakresie polityki regionalnej

Istotą polityki regionalnej UE jest solidarność finansowa państw członkowskich. Transfery finansowe kierowane są z centralnych, najbogatszych regionów europejskich do obszarów peryferyjnych. W okresie programowania 2000-2006 na politykę regionalną przeznaczono ponad jedną trzecią całego budżetu Unii (213 miliardów). Polityka regionalna stanowi drugą pozycję budżetową po stronie wydatków unijnych (po Wspólnej Polityce Rolnej, stanowiącej prawie 40% całkowitego budżetu UE). Działania Wspólnoty w zakresie polityki regionalnej realizowane poprzez fundusze strukturalne, Fundusz Spójności, Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) - Sekcję Gwarancji, Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) oraz Europejski Fundusz Inwestycyjny (ang. European Investment Fund).

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (European Regional Development Fund)

EFOR powstał w 1975 roku. Jest funduszem o największym budżecie, skierowanym na działania strukturalne. Zakres tematyczny jego interwencji jest niezwykle szeroki i obejmuje:

• inwestycje w sektorze produkcji, mające na celu tworzenie i ochronę stałych miejsc pracy
• inwestycje w infrastrukturę
• rozwój lokalnego potencjału środkami, które wspierają lokalny rozwój i inicjatywy zatrudnienia oraz działalność małych i średnich przedsiębiorstw
• pomoc dla instytucji świadczących w regionie usługi w zakresie tworzenia nowych miejsc pracy
• rozwój środowiska produkcyjnego, szczególnie w celu podniesienia konkurencyjności i trwałości inwestycji przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich oraz w celu zwiększenia atrakcyjności regionów, szczególnie poprzez poprawę standardów infrastruktury
• badania i rozwój technologiczny, skierowane na wprowadzanie nowych technologii i innowacji oraz na wzmocnienie badań i technologicznych zdolności rozwojowych, przyczyniających się do rozwoju regionalnego
• rozwój społeczeństwa informacyjnego
• rozwój turystyki i inwestycji kulturalnych, łącznie z ochroną dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, z zastrzeżeniem, że tworzone są stałe miejsca pracy
• ochronę i rozwój środowiska naturalnego, w szczególności mając na względzie zasady ochrony i działanie zapobiegawcze dla wsparcia rozwoju gospodarczego, czyste i efektywne korzystanie z energii oraz rozwój odnawialnych źródeł energii
• równość kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia, głównie poprzez zakładanie przedsiębiorstw oraz poprzez infrastrukturę lub usługi umożliwiające godzenie życia rodzinnego i zawodowego
• ponadnarodową, przygraniczną i międzyregionalną współpracę w zakresie trwałego rozwoju regionalnego i lokalnego

Europejski Fundusz Społeczny (European Social Fund)

ES powstał w 1962 roku. Jest funduszem, który wspiera i uzupełnia działania państw członkowskich, skierowane na rozwój rynku pracy i zasobów ludzkich. Zakres tematyczny jego interwencji obejmuje:

• rozwijanie i wspieranie polityk aktywnego rynku pracy w celu zwalczania i zapobiegania bezrobociu, przeciwdziałania, zarówno w stosunku do kobiet jak i mężczyzn, długotrwałemu bezrobociu, powrotu osób długotrwale bezrobotnych na rynek pracy oraz wspomagania wchodzenia na rynek pracy młodych ludzi i osób po przerwie podejmujących zatrudnienie
• wspieranie zasady równych szans dla wszystkich w dostępie do rynku pracy, ze szczególnym uwzględnieniem osób narażonych na społeczne wykluczenie
• wspieranie i rozwijanie kształcenia, edukacji, doradztwa jako elementu polityki kształcenia ustawicznego, ułatwień w dostępie do rynku pracy, zdolności do podjęcia zatrudnienia, mobilności zawodowej
• wspieranie wykwalifikowanej, przeszkolonej i zdolnej do dostosowania się siły roboczej, rozwijanie przedsiębiorczości i warunków ułatwiających tworzenie nowych miejsc pracy oraz podnoszenia kwalifikacji i rozwijania potencjału ludzkiego w dziedzinie badań, nauki i technologii
• tworzenie szczególnych środków dla poprawy dostępu i uczestnictwa w rynku pracy dla kobiet, z uwzględnieniem ich awansu zawodowego, dostępu do nowych możliwości zawodowych i rozpoczynania własnej działalności gospodarczej oraz ograniczania nierównego traktowania kobiet na rynku pracy