Cele polityki regionalnej i ich realizacja

Istota polityki regionalnej (strukturalnej) Unii Europejskiej zawarta została w dokumentach ustanawiających Wspólnotę Europejską. Polityka ta ma służyć eliminowaniu dysproporcji w poziomie rozwoju w regionach, z których składają się państwa członkowskie UE. Poziom tych dysproporcji mierzony jest w trzech aspektach: ekonomicznym (głównie za pomocą korygowanego parytetem siły nabywczej wskaźnika PKB na mieszkańca regionu), społecznym (m.in. stopą bezrobocia w regionie) oraz przestrzennym (najczęściej przy wykorzystaniu miernika ilości konsumentów w danym czasie w danym regionie).

Polityka regionalna zmierza do osiągnięcia trzech celów priorytetowych:

• promowania rozwoju i dostosowania strukturalnego regionów opóźnionych w rozwoju (Cel 1 - regionalny). W obecnym okresie programowania interwencją w ramach tego celu objętych jest około 50 regionów unijnych, zamieszkanych przez 22% obywateli państw członkowskich UE. Na cel ten przeznacza się 70% budżetu funduszy strukturalnych.
• wspierania gospodarczej i społecznej konwersji obszarów stojących w obliczu problemów strukturalnych - (Cel 2 - regionalny). W regionach objętych działaniami w ramach tego celu mieszka 18% obywateli UE i przeznacza się na niego 11,5% budżetu funduszy strukturalnych.
• wspierania, dostosowania i modernizacji polityk i systemów kształcenia, szkolenia i zatrudnienia - (Cel 3 - tematyczny). Na ten cel przeznacza się 12,3% budżetu funduszy strukturalnych.

Realizacja tych celów wspomaga harmonijny i zrównoważony rozwój działalności gospodarczej, rozwój zasobów ludzkich i zatrudnienia, ochronę i poprawę stanu środowiska oraz przyczynia się do promowania równości kobiet i mężczyzn na obszarze Wspólnoty Europejskiej.

Realizacja założeń tej polityki następuje w oparciu o pewne zasady:

• zasadę oparcia wszelkich działań na wieloletnich programach
• zasadę współpracy administracji centralnej i samorządowej w tworzeniu tych programów
• zasadę współfinansowania ich urzeczywistniania ze środków krajowych
• zasadę koncentracji polegającej na połączeniu finansowania budżetowego z kredytowaniem, głównie przez Europejski Bank Inwestycyjny (EIB)