Założenia modelu gospodarki rynkowej

• Na rynku działają tylko dwa podmioty gospodarcze (gospodarstwa domowe czyli konsumenci i przedsiębiorcy) występujące w roli sprzedawców i nabywców.
• Podmioty gospodarcze spotykają się na rynku dóbr i usług oraz na rynku czynników produkcji
• Podmioty gospodarcze działają na rynku w warunkach konkurencji doskonałej tzn. że na rynku działa wielu konsumentów oraz wielu producentów wykonujących jednorodne dobro.
• Poszczególni uczestnicy rynku nie mają wpływu na poziom i zmianę ceny danego dobra, która jest kształtowana przez mechanizm rynkowy.
• Wszyscy uczestnicy rynku mają jednakowy dostęp do informacji.
• Każdy sprzedawca i nabywca ma swobodę wyboru kontrahenta

Mechanizm rynkowy to proces regulowania decyzji konsumentów i producentów, który dokonuje się poprzez rynek niezależnie od woli poszczególnych podmiotów gospodarczych w celu osiągnięcia równowagi rynkowej.

Rynek to ogół transakcji kupna - sprzedaży towarów dokonujących się w sposób dobrowolny i ciągły, w wyniku, których zostają określone cechy nominalne oraz ilości nabywczych i sprzedawanych towarów.

Rynek i wolna przedsiębiorczość oznacza gospodarkę, w której decyzje podejmowane są niezależnie przez wielu kupujących oraz sprzedających. Oprócz sprzedających i kupujących innym ważnym elementem systemu rynkowego jest prywatna własność. Pod pojęciem "własność prywatna" rozumiemy prawo osób prywatnych oraz firm do posiadania środków produkcji. W gospodarce rynkowej środki produkcji są własnością osób prywatnych. Własność prywatna daje ludziom motywację do wykorzystywania tego, co posiadają w celu produkowania tych wyrobów, które korzystnie mogą sprzedać i dzięki temu osiągnąćzyski. Pragnienie osiągania zysków jest kolejnym elementem gospodarki rynkowej. Czynnik ten, nazywany często motywem zysku, stanowi jakby motor napędowy działań ludzkich, i sprawia, że produkują oni rzeczy, których pragną kupujący. Motyw zysku dostarcza również sprzedającym pobudek do utrzymywania kosztów produkcji na jak najniższym poziomie. Niższe koszty umożliwiają im bowiem zwiększenie zysku, czyli różnicy pomiędzy kosztami i ceną sprzedaży, lub zredukowanie ceny tak, aby sprzedawać taniej od konkurencji, lub osiągnięcie tych dwóch celów jednocześnie.

Rola państwa w gospodarce rynkowej

Rząd w tym modelu odgrywa rolę drugorzędną. Obecnie na świecie nie ma "czystej" gospodarki rynkowej. I chociaż sam rynek steruje większością decyzji ekonomicznych, państwo często ingeruje w wolną grę rynkową, aby osiągnąć cele, których samoistna realizacja na wolnym rynku byłaby niemożliwa bądź bardzo kosztowna czy długotrwała.

Za pomoc w przygotowaniu tego działu serdecznie dziękujemy pani Marcie Nowakowskiej, studentce Zarządzania i Marketingu na Politechnice Częstochowskiej.