Funkcja prewencyjna ubezpieczeń

Pod pojęciem prewencji rozumieć należy wszelką działalność zmierzającą do zmniejszenia szkód losowych, tak poprzez ograniczenie ich rozmiarów, jak i zmniejszenie prawdopodobieństwa realizacji ryzyk. Działalność ta może przybierać postać materialna oraz niematerialną. Ubezpieczenia gospodarcze w szerokim zakresie realizują tak pojmowaną prewencję, albowiem działalność ta przynosi zakładom ubezpieczeń jak i ubezpieczonym wymierne korzyści. Stały wzrost sum wypłacanych odszkodowań i świadczeń ubezpieczeniowych, wynikający ze wzrostu liczby wypadków ubezpieczeniowych, powiększa pasywa w bilansie działalności ubezpieczeniowej. Z tego też względu zakłady ubezpieczeń są niekiedy bardziej niż ubezpieczający zainteresowani w tym, aby do wypadku ubezpieczeniowego nie doszło, i w tym celu gotowe są ponieść określone koszty. Jednakże materialna postać prewencji ubezpieczeniowej, polegająca na finansowaniu przez zakłady ubezpieczeń konkretnych przedsięwzięć prewencyjnych, nie odgrywa w ich działalności tak istotnej roli jak prewencja niematerialna, zwana też ogólną lub legislacyjną. Klasycznym przykładem tej ostatniej jest zasada nieodpowiedzialności ubezpieczyciela za winę umyślną lub rażące niedbalstwo ubezpieczającego. Główny jednak akcent prewencyjny w działalności zakładów ubezpieczeń skupia się w coraz bardziej wszechstronnej ocenie ryzyk zgłaszanych do ubezpieczenia. Wyniki analiz prewencyjnych w tym zakresie są następnie skrupulatnie wykorzystywane w formułowaniu przez zakłady ubezpieczeń odpowiednich klauzul w ogólnych warunkach ubezpieczeń oraz mają zasadniczy niekiedy wpływ na wysokość składki ubezpieczeniowej. W procesie ustalania wysokości składki ubezpieczeniowej zakłady ubezpieczeń stosują system bonus-malus, który polega na tym, że ubezpieczający płaci wyższą od normalnej składkę w przypadku, kiedy w stosunkowo krótkim czasie zgłasza kilka szkód i odwrotnie, korzysta ze znacznej obniżki składki, kiedy szkód nie zgłasza. Innym instrumentem prewencyjnym jest wspomniany wcześniej udział własny ubezpieczającego oraz instytucja regresu. Ta ostatnia w dalszym ciągu wydaje się być niedoceniana.

Te powyższe poczynania zakładu ubezpieczeń o charakterze prewencyjnym mają za cel maksymalne polepszenie ubezpieczonego ryzyka. Jak widać ubezpieczenia nie polegają na biernym oczekiwaniu na konieczność wyrównania poszkodowanym strat, jakie wyrządziły im zdarzenia losowe, ale poprzez spełnianą funkcję prewencyjną wyprzedzają sposobność do takiej kompensacji, przyczyniając się tym samym do zapobiegania powstawania potrzeby kompensacji.